Close Menu
Spoed? Bel 06 55 37 00 00 Op spoednummer geen APP/SMS (doorgeschakeld)
Geen spoed? Bel dan tijdens spreekuur
Ma t/m vr van 8.00 - 9.00 uur: 0252-534340

Droes

Oorzaak

Droes wordt veroorzaakt door Streptococcus Equi spp Equi en is de meest voorkomende bacteriele luchtwegziekteverwekker bij paarden. Besmetting kan plaatsvinden via direct neus-neus of neus-mond contact van paard tot paard, hieronder valt ook hoesten en proesten, of via indirect contact als handen, emmers, waterbakken, tuig maar ook via huisdieren als honden en katten. Paarden van alle leeftijden kunnen ziek worden maar vooral bij jonge paarden komt droes vaak voor.
Afhankelijk van het weer kan de droesbacterie 4 tot 6 weken overleven in water. Gedeelde drinkbakken kunnen dus een belangrijke infectiebron zijn. Op hekken, weilanden en boxwanden overleeft de bacterie doorgaans korter (enkele dagen tot een week).

Symptomen

Er zijn meerdere symptomen die kunnen wijzen op een mogelijke droesbesmetting. De meest voorkomende zijn koorts, niet goed eten, sloom, zwelling van de lymfeknopen in hoofd/halsregio en/of een vieze neus. De ernst van deze verschijnselen hangt onder meer af van de weerstand van het paard, de hoeveelheid bacterien waaraan het paard is blootgesteld en de duur van deze blootstelling.
Een met droes besmet paard krijgt doorgaans binnen 3 tot 14 dagen heftige keelontsteking en voelt zich doorgaans erg ziek. De infectie stopt vaak 2-3 weken later, maar kan soms 4-6 weken of nog langer aanhouden. De bacterie veroorzaakt vaak opvallende abcessen onder de kaak of boven het strottenhoofd (achter de kaaktakken), echter deze symptomen zijn er niet altijd! Abcessen gaan doorgaans pas 1 tot 4 weken na infectie doorbreken.

LET OP: paarden vormen nog steeds een besmettingshaard tot minimaal 6 weken nadat de laatste pus of het laatste snot gezien is en dienen dus zo lang nog in isolatie te blijven!!

Diagnose

Verdikkingen en koorts kunnen ook andere redenen hebben, niet iedere verdikte lymfeknoop is droes. Vervolgens geven niet alle droesgevallen direct expliciet bovenstaande symptomen. Men weet ook dat droes in mildere vormen kan voorkomen; er worden dan geen abcessen gevormd maar er volgt slechts een milde hardnekkige verkoudheid. Als er bijvoorbeeld snot in 1 neusgat zit, kan het een ontstoken kies zijn, maar in de praktijk blijkt dat het in sommige gevallen ook droes kan zijn.

De diagnose droes kan alleen gesteld worden met behulp van een neusswab indien er daadwerkelijk sprake is van snot, abcesinhoud indien er een abces open is gegaan, of met behulp van een luchtzakspoeling.

Dragers

Bij ongeveer 10% van de paarden blijft de droesbacterie na een infectie in de luchtzakken aanwezig, paarden bij wie dit gebeurt noemen we "dragers". Deze dragers kunnen de bacterie ongezien gedurende maanden tot jaren bij zich dragen en met tussenpozen uitscheiden, en dus andere paarden besmetten, zonder daar zelf weer ziek van te worden. Wanneer er op een stal telkens nieuwe uitbraken optreden zonder duidelijke oorzaak kan het dus zijn dat er dragers op stal staan. Paarden kunnen ook drager worden zonder zelf voorafgaand symptomen van droes te laten zien.
De eerste stap voor het opsporen van dragers gebeurt door middel van bloedonderzoek. Hierbij wordt gekeken of het paard antistoffen tegen de bacterie in het bloed heeft; zo nee dan is er niets aan de hand, zo ja dan heeft het paard óf onlangs een droesinfectie doorgemaakt óf we hebben te maken met een drager. Als volgende stap kan er dan gekozen worden voor een luchtzakspoeling; hierbij kijken we met een camera in de luchtzak naar aanwijzingen (pus of "stenen") en spoelen we direct de luchtzak schoon waarbij het spoelsel wordt opgevangen en getest op aanwezigheid van de bacterie (zie ook behandeling). Indien deze test ook positief is hebben we te maken met een drager.

Behandeling

Feitelijk is er helaas niet heel veel te doen bij een droesinfectie maar een goede zorg is noodzakelijk. Besmette dieren dienen direct geïsoleerd te worden en zorg voor voldoende (zacht) voer en vers drinkwater. Laat de abcessen voldoende rijpen zodat ze doorbreken of geopend kunnen worden. Daarna zullen de meeste abcessen nog enkele dagen/weken gespoeld moeten blijven worden. LET OP: pus en spoelsel bevatten veel bacterien en zijn dus erg besmettelijk!
Bij hoge koorts kunnen er koortsremmers gegeven worden.
Zodra een paard besmet is kan het problemen krijgen met ademhalen en slikken, zodra de abcessen zijn opengebroken verdwijnen de ziekteverschijnselen meestal snel. Het doormaken van droes geeft helaas slechts een deel van de paarden een langdurige bescherming. LET OP: paarden vormen nog steeds een besmettingshaard tot minimaal 6 weken nadat de laatste pus of het laatste snot gezien is, en dienen dus zo lang nog in isolatie te blijven!!

In geval van dragerschap kunnen de luchtzakken gespoeld worden. Bij een luchtzakspoeling gaan we met een flexibele slang voorzien van een kleine camera in de luchtzakken van uw paard. Zo kunnen we zien of er daadwerkelijk pus aanwezig is en bovendien kunnen we de luchtzak direct gaan spoelen waarbij het spoelsel wordt opgevangen om getest te worden op het voorkomen van Streptococcus Equi spp Equi (de droesbacterie).
In het geval van dragerschap kan het voorkomen dat dieren meerdere keren gespoeld en getest moeten worden alvorens ze echt "schoon" zijn. Slechts in uitzonderlijke gevallen lukt het helaas niet dieren schoon te krijgen ondanks uitgebreid spoelen en antibiotica. De behandelingen kunnen in principe op stal plaatsvinden, vraag naar de voorwaarden.

Complicaties

In enkele gevallen kunnen de volgende complicaties als gevolg van een droesbesmetting optreden: longontsteking, cornage, verslagen droes (abcessen door het hele lichaam) en purpura hemorrhagica of morbus maculosis. Deze laatsten zijn een soort allergische reactie op de bacterie.

Vaccinatie

Vaccineren tegen droes kan worden overwogen voor een goede bescherming. Wanneer alle paarden in de koppel of op stal worden gevaccineerd kan dit de infectiedruk verlagen waardoor er slechts weinig en mildere symptomen zullen optreden bij een uitbraak. Naast een basisenting dient een droesenting echter vaak herhaald te worden, elke 3 tot 6 maanden. Indien u enten overweegt kunt u contact met ons opnemen zodat wij de voors,- en tegens voor u op een rijtje zetten.

Preventie

Naast eventuele droesvaccinatie gelden uiteraard algemene regels om besmetting van infectieziekten te voorkomen. Denk hierbij aan een goede stalhygiene, laat paarden niet aan elkaar neuzen, gebruik eigen drinkbakken/emmers ook op concours en blijf zo veel mogelijk van andermans paarden af. Ook raden wij aan nieuwe paarden op stal minimaal 2 tot 3 weken apart te zetten van de rest. Tijdens deze weken van quarantaine kan dagelijks gemonitord worden of het paard symptomen gaat ontwikkelen van een mogelijke virale of bacteriele infectie. In deze periode kan bijv ook bloed worden afgenomen voor droesscreening, de uitslag is er vaak binnen 2 weken.

In geval van een uitbraak op stal kan gebruik gemaakt worden van onderstaand protocollenschema om verdere verspreiding te voorkomen:

 

Bron: Informatiefolder MSD Animal Health Droes

 

Voorbeeld luchtzakspoeling

In dit zeer uitgebreide filmpje, gemaakt door mevr. van Kesteren, laten we zien hoe we bij het paard op stal de luchtzak spoelen. 
We hebben in het filmpje niets ingekort of aangepast, zo krijgt iedereen een goed beeld van hoe we dit in praktijk aanpakken.

 

Informatie/communicatie

De manier van paardenhouden is in de loop der tijd sterk gewijzigd. Vroeger stonden paarden vooral aan huis en had men er gemiddeld twee of drie. De wijze waarop we tegenwoordig paarden houden is echter sterk gewijzigd. Volwassen paarden staan tegenwoordig minder vaak aan huis, er is veel meer paardenverkeer tussen stallen en er is meer aandacht ontstaan voor het belang van sociaal contact tussen paarden. Dat is fijn, want paarden hebben daar behoefte aan maar dit soort veranderingen geven echter besmettelijke ziektes steeds meer kans.
Inmiddels zijn er enkele stalhouders die preventief heel sterk optreden. Vaak omdat ze gezien of ondervonden hebben wat een heftige droesuitbraak inhoudt. Zo hebben zij bijvoorbeeld alle paarden op hun stal/bedrijf op dragerschap getest en de gevonden dragers ook laten behandelen. Voor nieuwe toekomstige klanten geldt op deze bedrijven de eis dat zij hun paarden eerst moeten laten testen op dragerschap alvorens zij welkom zijn. Dit om nieuwe insleep van droes te voorkomen.
De behoefte aan beheersing zal per stal sterk verschillend zijn. We kunnen inmiddels gerust zeggen dat onze praktijk zowel bij de preventie als bij een uitbraak van droes alle begeleiding kunnen bieden en optimaal mobiel kunnen werken. Welke begeleiding of behandeling exact wenselijk is, bepaalt u echter altijd helemaal zelf. Staat u op een pensionstal, dan zal men wellicht eerst onderling op een lijn moeten komen. Individuele bescherming via vaccinatie werkt immers slechts symptoomverlagend. Als een hele stal meedoet met vaccineren en hygienische maatregelen is de te behalen winst vele malen groter.

De praktische omstandigheden zijn overal anders, dit maakt droes nooit helemaal een standaard verhaal. Per stal is het erg verschillend wat haalbaar is ter voorkoming van onderlinge verspreiding en daarom kan ook de behoefte aan maatregelen sterk verschillen. Bij veel vragen tijdens een uitbraak kunnen we een informatieavond organiseren zodat iedereen op stal weet waar hij of zij aan toe is en wat er gedaan kan worden, dit werkt vaak goed.