Paardenwelzijn

Welzijn verbeteren

De Paardenwelzijnscheck is een initiatief van de samenwerkende partijen in de Sectorraad Paarden.

Het is een vraag-antwoord programma, dat paardeneigenaren over bepaalde welzijnsonderwerpen laat na denken.

Gezonde paarden stimuleren genoeg te bewegen, afwisseling te geven, vaker kleine beetjes laten eten van goede kwaliteit ruwvoer, voldoende boxruimte te geven, veel licht en frisse lucht en voldoende uren buiten. Het zijn allemaal onderwerpen, die de gezondheid natuurlijk ondersteunen. 

 

Onbeperkt sociaal contact nodig?

Wat ook onderstreept wordt, is het belang van goede sociale contacten tussen paarden. Er staat niet onbeperkt sociaal contact. Het hoeft van ons echt niet altijd maar gelijk vertaald te worden, naar 24/7 in onbeperkte sociale contacten buiten. Het is namelijk niet altijd per definitie beter voor alle paarden, altijd onbeperkt 24/7 in een groep buiten te moeten staan. Het ene paard is het andere niet, dat heeft te maken met fokkerij maar zeker ook met individuele situaties en voorkeuren.  

24/7 buiten is een extreem antwoord op 23/7 in een kleine box of nog erger: aan de ketting 

Onbeperkt is een extreem antwoord op helemaal alleen. 

Het zijn allebei extremen. Mensen in extremen laten denken is niet altijd beter. Eigenaren met echt goede intenties kijken per paard en situatie wat echt het beste is en laten zich vooral niet gek maken door experts die geen oog hebben voor alle mogelijke omstandigheden. 

Er zijn door al de mogelijke omstandigheden zeker ook paarden die bij heel jaar door 24/7 buiten in groep, onvoldoende conditie gaan handhaven. Dat kan door allerlei factoren komen, paarden kunnen bij een te lage rol in de groep, te weinig mogen eten van ander paarden of veel te veel gaan eten (waaronder eten van de buurman en dan obesitas worden) , slechter tot rust komen of ziek worden enz.  

Men kan prima doen alsof factoren als slaap en voeding en voldoende rust en passende vriendjes niet allerbelangrijkst zijn, maar dat maakt juist weer welzijn zeker niet altijd veel hoger.  En wie ziet dat als eerste? 

De paardenarts! Die allerhande situaties in de paardenhouderij dagelijks aan het vergelijken is. Die weet waar ontspanning, gezondheid en welzijn het beste bewaakt wordt. Het antwoord zal dan vanzelf nooit gelijk een extreem antwoord zijn. 

Onze tip: blijf echt altijd naar het individuele paard kijken en onthou dat 24/7 hele jaar door buiten in grote groepen een antwoord is, dat zich afzet tegen een ander uiterste. Het ander uiterste waren de situaties waarin paarden 0/24 aan een ketting in een stand of veel te kleine box stonden, met soms helemaal geen of echt nauwelijks vrije beweging. 

Je hoeft geen gedragsexpert te zijn om te begrijpen dat dit mentaal ongezonde paarden geeft. Maar als we zeggen dat 24/7 in een onbeperkte groep ook niet altijd werkt, wijzen we er op dat er tussen rare uitersten een middel zijn om oorlog te voeren. Met mensen die soms totaal van het padje gaan om uiterste opinies te gaan bewaken, alsof men weer eens gezellig oorlog aan het voeren is. Als je 5 hoefbevangen paarden op een landje hebt, vinden wij de verdediging in de oorlog, een nieuwe oorlog. Laten we vooral niet vergeten dat er voor paarden ook iets is, zoals een gulden middenweg.

Hoe er op enig moment het beste aan welzijn en gezondheid gewerkt zou moeten worden, kan per individueel paard en vervolgens per situatie, net iets anders moeten mogen zijn. Paarden zijn graag sociaal met elkaar, maar wij merken zeker dat kleinere groepjes maken bijvoorbeeld in werkelijkheid al heel veel gedoe kan voorkomen. Paarden zijn gemiddeld socialer als mensen. Hun vermogen nog heel gelukkig te kunnen zijn, met hele normale dingen, is de werkelijke reden dat veel mensen ze zo leuk vinden. 

Paarden zijn daarmee nog niet allemaal onbeperkt sociaal.  In de natuur worden zieke paarden niet extra goed verzorgd door de anderen. Integendeel. Ziek zijn betekent dat de groep door gaat en wordt zo goed mogelijk verborgen. Aan de kant gezet worden en half opgegeten worden door wolven, hoort ook bij hun natuur. De natuur is keihard voor paarden, dus gras eten en met elkaar is leuk en daarna mag het stoppen met de natuur. 

De middenwegen, half binnen op een eigen rust een eetplek, half buiten met je vriendje (s), zijn intensievere verzorgingsroutes maar zeker niet altijd slechter voor paarden. 

Kwaliteit in leven wordt ook niet alleen bepaald door het aantal jaren, maar door het aantal jaren redelijke conditie en gezondheid. Hoe we het ook draaien, als paarden leuke hobby zijn, wordt zo veel mogelijk gezondheid een zeer belangrijke factor. Oog op handhaving van balans in mentale EN lichamelijke gezondheid, geeft paarden de meeste welzijn. 

 

OORDELEN OVER WELZIJN 

Er zijn tegenwoordig veel mensen die hard oordelen, als een paard geen perfect gedrag vertoont. Of een paard kreupel loopt. Of lucht zuigt. Wat bij veel mensen niet bekend is, is dat sommige paarden al gaan luchtzuigen al ze een dag oud zijn! Daar kan je niet altijd iets aan doen. Luchtzuigers zijn paarden die iets vast willen pakken met de tanden en lucht naar binnen zuigen, denk aan een stuk hout, de voerbak en het dus in een 24/7 weiland moeten af kicken omdat daar niets vastgepakt kan worden.  Sinds hij in het weiland staat doet hij het niet meer, hoe logisch is dat. 

Nog beter is het om iedereen uit te leggen, dat eigenaren niet altijd alles via gezonde levensstijl en goede zorg kan voorkomen en per paard moeten kijken wat het allerbeste is. 

Heb je een bakjunkie, dan is buiten zetten en pro voor gezondeheid. Maar dat wil weer niet zeggen dat je ieder paard 24/7 buiten hoeft te zetten. Ook is het te algemeen te stellen dat paarden die 24/7 buiten staan minder vaak kreupel zijn. Zorg goed voor paarden en onthou dat wat goede zorg is, echt kan verschillen per paard.

 

KAN EEN PAARD EEN RUITER DRAGEN?

Er wordt nog wel eens gezegd dat een modern paard, niet gemaakt is om een ruiter te dragen. Weer zo een suffe standaard tekst. Dat zou na jarenlang gericht fokbeleid op volledige bruikbaarheid om een ruiter te dragen en daarbij zelfs heel intensief te gaan sporten, dan wel heel vreemd zijn. 

Een gezond volwassen paard kan prima een passende ruiter dragen en zal dat onder de juiste condities met plezier kunnen blijven doen tot ouderdom of genetische problemen halt gaan vormen. Als de motor van je auto stuk is, lukt het starten niet, een paard zal gewoon blijven lopen. Voorwaarde voor draagkracht is dat het ECHT gezond moet zijn en blijven (wat niet altijd heel makkelijk zal gaan), het paard moet ruim voldoende voorbereid worden, het relatieve ruitergewicht moet kloppen, het paard moet goede voeding en voldoende afwisseling krijgen enz. En dan is het prima in staat een ruiter mee te nemen over een hindernis en plezier te beleven aan een rit. 

 

Sport

Gezonde paarden kunnen prima sporten en het is ontzettend goed voor ze. Helaas is er een hele scene, waarbij ruiters/eigenaren perse willen winnen van andere ruiters/eigenaren. Het geeft goede dingen, mooie voorbeeldruiters. Maar ook ruiters die paarden voor de egovorming of waardevorming desnoods paarden ver over de tang gaan jagen of in zeer abnormale onnavolgbare werkhoudingen duwen. Dat geeft irritatie bij paarden. Niets hoeft perfect, maar blauwe tongen onder dikke stangen, dat is echt nergens goed voor en het irriteert andere paardenliefhebbers ook.

De internationale sportbond was nauwelijks in staat om te reageren, want heeft als probleem dat men in menig deelnemend land of de huidige deelnemer nog niet zo veel na wil denken over paardenwelzijn. 

Zo lijkt het misschien voor de hele wereld alsof niemand paardenwelzijn echt belangrijk vindt. 

Wij ontmoeten gelukkig dagelijks heel veel mensen die het optimaliseren van gezondheid en welbevinden en vertrouwen van hun paard, daadwerkelijk basis van alle beslissingen laten zijn. Ze hebben ambitie zo goed mogelijk met het paard om te gaan, willen echt heel veel voor het paard doen en het ook leuk voor het paard maken. Ze rijden nog gewoon paard, dat kan ook prima met een bit, maar leggen de lat voor het paardenlichaam niet hoger, dan het paard gewoon goed aan kan. Sommige paarden kunnen met 2 vingers in de neus de moeilijkste dingen en andere paarden zijn blij als ze meer op makkelijk niveau kunnen werken, omdat ze bijvoorbeeld een beetje te scheef en andersom in de botstand geplaatst zijn, om ooit een topper te worden. Een beetje werken is beter dan versuffen in een weiland. Of in een stuk natuur 24/7 buiten staan en in de winter moeten verhongeren. 

Wat ons op valt?

Zodra mensen paarden niet louter gebruiken als persoonlijke opinie of prestige object maar gewoon met paarden willen omgaan omdat ze gek zijn met dit paard, er waar mogelijk het mooiste en vrolijkste levensmaatje te willen maken en realistisch zijn wanneer gezondheid stopt, dan zijn we op terreinen, waar we al heel lang echt niet meer praten over “paardenwelzijn moeten verbeteren”. 

Daar zie je geen blauwe tong en geen bizare roll-kur, die willen alles behalve een kreupel paard door overbelasting en voeren hun paard soms veel beter dan zichzelf. Die zetten hun paarden niet onder het mom natuur 24/7 buiten, zonder bescherming tegen voortplanting en zonder ze in de winter bij te voeren. 

Op veel stallen en weilanden gaat het ook niet over “moeten verbeteren”. Daar gaat het over steeds weer iets verder “willen” verbeteren en de mooie vindingrijke EN werkende oplossingen die hier voor bedacht kunnen worden. 

GIDS VOOR GOEDE PRAKTIJKEN

De Gids voor de goede praktijken bevat richtlijnen op 12 terreinen. Zijn er bij het nemen van gezondheidsmaatregelen praktische vragen, over voer, huisvesting enz, dan kunt u natuurlijk altijd even contact opnemen. We zien heel veel verschillende soorten paardeneigenaren en paarden, dus we hebben redelijk overzicht waar de dingen in de zorg voor paarden daadwerkelijk beter en slechter gaan. 

Heb je vragen het welzijn EN de gezondheid van je paard te verbeteren, dan willen we je graag helpen gericht per paard vindingrijker te worden en goede balans te zoeken.